MArchitecten · Wolvega
Stikstof & AERIUS
Berekeningen wanneer uw project dat vraagt — voor aanleg en gebruik
Een AERIUS-berekening is niet bij elk project verplicht. Wel wanneer er sprake is van een functie-wijziging of grotere verbouw in de buurt van een Natura 2000-gebied — of wanneer een nieuwe activiteit extra stikstofdepositie kan opleveren op zo’n gebied. De gemeente toetst dat bij de omgevingsvergunning of bij een wijziging van het omgevingsplan; zonder onderbouwing wordt het plan in die gevallen niet vergund.
Mestemaker Architecten voert AERIUS-berekeningen uit voor zowel de aanlegfase (de bouw zelf) als de gebruiksfase (het gebouw in dagelijks gebruik) en levert wanneer nodig een aanvullende onderbouwing. Dat gebeurt vaak gecombineerd met de planologische onderbouwing voor een omgevingsplan-wijziging.
Wanneer wel, wanneer niet
Niet bij élk project, maar wel bij deze
Of een AERIUS-berekening nodig is, hangt af van twee dingen: de aard van uw project (nieuwbouw, functie-wijziging, verbouw, agrarische beëindiging, infrastructuur) en de afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied. Voor een aanbouw aan een bestaande woning op grote afstand van een natuurgebied is een berekening vaak niet aan de orde. Voor een nieuwbouwwoning of bedrijfspand binnen enkele kilometers van zo'n gebied — of bij een functie-wijziging waarbij de stikstofemissie toeneemt — wordt het vrijwel altijd gevraagd.
In het noorden en midden van het land liggen veel Natura 2000-gebieden die meetellen: de Weerribben-Wieden, Drents-Friese Wold, Fochteloërveen, Bargerveen, Engbertsdijksvenen, Drentsche Aa, Veluwe. Voor opdrachtgevers in onze regio is het wel zinvol om vroegtijdig te checken of stikstof een aandachtspunt is — zo voorkomt u onaangename verrassingen later in het vergunningstraject.
Wat is AERIUS
Het rekeninstrument van het RIVM
AERIUS Calculator is het rekeninstrument dat het RIVM beschikbaar stelt om stikstofdepositie van projecten op Natura 2000-gebieden te berekenen. Voor een vergunbare ingreep — van een woning tot een bedrijfshal of een wegaanpassing — voert u de bron-emissies in (NOx en NH₃), waarna de calculator op rastercel-niveau berekent welke depositie op welk Natura 2000-gebied wordt verwacht.
Wanneer de berekening een depositie van 0,00 mol/ha/jaar oplevert, is er geen sprake van een significant gevolg en is geen aparte natuurvergunning nodig. Bij hogere uitkomsten volgt intern salderen, extern salderen, of een natuurvergunning met passende beoordeling — telkens met de bijbehorende onderbouwing.
Aanlegfase
De bouw zelf
Tijdens de bouw draait er mobiel materieel (kranen, betonpompen, bouwverkeer) dat NOx uitstoot. Sinds de Bouwvrijstelling in 2022 sneuvelde, moet die emissie ook worden meegerekend in de AERIUS-onderbouwing wanneer het project er in valt. Wij maken een inschatting van het bouwmaterieel op basis van het ontwerp en de planning, gebruik makend van actuele emissiekentallen.
Voor projecten waarbij de aanlegfase een knelpunt is, kijken we naar alternatieven: elektrisch materieel, kortere bouwtijd, gecombineerd transport. Vaak is een aanpassing aan het uitvoeringstraject voldoende om binnen de marges te blijven.
Gebruiksfase
Het gebouw in dagelijks gebruik
De gebruiksfase betreft de structurele emissies nadat het gebouw is opgeleverd: verwarming, verkeersbewegingen van bewoners of werknemers, eventuele bedrijfsprocessen. Voor woningen die volledig elektrisch worden verwarmd (warmtepomp, geen gas) is de emissie in de gebruiksfase vrijwel nul. Voor bedrijfsgebouwen of agrarische functies kan het ingewikkelder liggen — afhankelijk van bedrijfstype en logistiek.
Wij rekenen de gebruiksfase mee zodra het ontwerp ver genoeg is om de installaties en het verkeer realistisch te benoemen, meestal in de fase voorlopig ontwerp of definitief ontwerp.
Bij de vergunning
Onderdeel van de complete aanvraag
De AERIUS-onderbouwing levert u in bij de gemeente als bijlage bij de omgevingsvergunning, of als onderdeel van een wijziging van het omgevingsplan. Wij leveren het rekeninstrumentaal-resultaat (.gml en .pdf), een toelichtende notitie waarin de invoer wordt uitgelegd, en — wanneer nodig — een onderbouwing waarom geen passende beoordeling vereist is. Dat alles als onderdeel van de bredere vergunningsaanvraag die we voor u verzorgen.
Veelgestelde vragen
Wanneer is een AERIUS-berekening verplicht?
Niet bij elk project. Wel bij nieuwbouw of een functie-wijziging binnen enkele kilometers van een Natura 2000-gebied, of wanneer een activiteit extra stikstofdepositie kan opleveren. De gemeente toetst dit bij de omgevingsvergunning of een omgevingsplanwijziging.
Wat betekent een uitkomst van 0,00 mol/ha/jaar?
Dan is er geen sprake van een significant gevolg voor Natura 2000-gebieden en is geen aparte natuurvergunning nodig. Bij hogere uitkomsten volgt intern salderen, extern salderen, of een natuurvergunning met passende beoordeling.
Telt de bouwfase ook mee?
Ja. Sinds de Bouwvrijstelling in 2022 sneuvelde, moet de emissie van bouwmaterieel in de aanlegfase worden meegerekend. Wij maken die inschatting op basis van het ontwerp en de planning, met actuele emissiekentallen.
Wat levert u aan bij de gemeente?
Het AERIUS-resultaat (.gml en .pdf), een toelichtende notitie over de invoer en — wanneer nodig — een onderbouwing waarom geen passende beoordeling vereist is. Dat alles als onderdeel van de complete vergunningsaanvraag die wij verzorgen.