Hoe lang duurt een omgevingsvergunning?

Wie gaat bouwen of verbouwen, wil weten wanneer de schop de grond in kan. Het korte antwoord: de gemeente heeft voor een gewone vergunningaanvraag acht weken om te beslissen. Het eerlijke antwoord: het hele traject is langer, en de meeste tijd zit vóór het indienen.

Het traject in stappen

1. Schetsontwerp: 3 tot 6 weken

In het schetsontwerp verkennen we de mogelijkheden: indeling, massa, plaatsing op de kavel en een eerste toets aan het omgevingsplan.

2. Voorontwerp: 2 tot 4 weken

De gekozen richting wordt uitgewerkt tot een voorontwerp dat goed genoeg is om aan de gemeente voor te leggen.

3. Vooroverleg met de gemeente: 4 weken tot 4 maanden

In het vooroverleg leggen we het plan informeel voor aan de gemeente. Past het in het omgevingsplan? Wat vindt de welstandscommissie ervan? Zijn er onderzoeken nodig? Vooroverleg is niet verplicht, maar wij raden het bijna altijd aan. Hoe lang het duurt, hangt vooral af van de gemeente: de ene reageert binnen een maand, bij de andere duurt het vier maanden.

4. Definitief ontwerp: 4 tot 6 weken

Met de reactie van de gemeente werken we het ontwerp uit tot definitief ontwerp en stellen we de vergunningaanvraag op. Hoe lang dit duurt, hangt mede af van andere adviseurs, zoals een constructeur of installatieadviseur. Hun bijdrage is niet altijd nodig vóór de aanvraag: een deel van de technische uitwerking kan ook na de vergunning.

5. Aanvraag indienen

De aanvraag gaat via het Omgevingsloket. Ontbreekt er iets, dan vraagt de gemeente om aanvulling. De beslistermijn staat dan stil tot de stukken binnen zijn. Een complete aanvraag scheelt dus direct tijd.

6. Beslistermijn: 8 weken, soms 6 maanden

• Reguliere procedure: de gemeente beslist binnen 8 weken. Die termijn mag één keer met 6 weken worden verlengd.
• Uitgebreide procedure: 6 maanden. Die geldt alleen als de wet dat voorschrijft of de gemeente ervoor kiest, bijvoorbeeld bij grotere afwijkingen van het omgevingsplan. Er ligt dan eerst een ontwerpbesluit ter inzage.

De welstandstoets valt binnen deze termijn.

7. Bezwaartermijn: 6 weken

Na het besluit kunnen belanghebbenden zes weken bezwaar maken. U mag in die periode al beginnen, maar dat is op eigen risico: wordt de vergunning na bezwaar ingetrokken of aangepast, dan draait u daar zelf voor op.

8. Bouwmelding (Wet kwaliteitsborging): uiterlijk 4 weken vóór de start

Voor de meeste woningen (gevolgklasse 1) toetst niet meer de gemeente maar een kwaliteitsborger of het bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische regels. De bouwmelding met het borgingsplan moet uiterlijk vier weken voor de start van de bouw bij de gemeente liggen. Dit loopt meestal parallel aan de vergunningaanvraag.

Wat betekent dat in de praktijk?

Van eerste schets tot ingediende aanvraag duurt het ontwerp- en voorbereidingstraject dus drie tot zeven maanden; het vooroverleg bepaalt het grootste deel van dat verschil. Daarna beslist de gemeente bij een gewone aanvraag binnen twee tot ruim drie maanden.

Als het plan niet in het omgevingsplan past

Past het plan niet binnen de regels, dan is er een afwijking nodig: een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) of een wijziging van het omgevingsplan. Dat vraagt een ruimtelijke onderbouwing en soms onderzoeken naar bijvoorbeeld stikstof, geluid of ecologie, en het traject wordt dan aanzienlijk langer. Meer daarover op onze pagina Omgevingsplan wijzigen en ruimtelijke onderbouwing.

Hoe houdt u het traject kort?

• Begin vroeg met vooroverleg, zeker bij twijfel over het omgevingsplan of welstand.
• Dien een complete aanvraag in, zodat de termijn niet stil komt te staan.
• Laat benodigde onderzoeken op tijd uitvoeren, niet pas als de gemeente erom vraagt.
• Regel de kwaliteitsborger tegelijk met de vergunningaanvraag.

Veelgestelde vragen

Is vooroverleg verplicht?

Nee, maar het voorkomt verrassingen. Een plan dat in het vooroverleg al akkoord is, gaat bij de echte aanvraag meestal vlot.

Wat als de gemeente niet op tijd beslist?

Onder de Omgevingswet krijgt u geen vergunning meer "van rechtswege". U kunt de gemeente wel in gebreke stellen; beslist zij daarna nog niet, dan kan een dwangsom gaan lopen en kunt u beroep instellen.

Mag ik beginnen zodra ik de vergunning heb?

Ja, als ook de bouwmelding op tijd is gedaan. Houd er rekening mee dat er nog zes weken bezwaar mogelijk is.

Heb ik voor mijn aanbouw wel een vergunning nodig?

Niet altijd. Veel aanbouwen in het achtererfgebied zijn vergunningvrij, mits ze aan de regels voldoen. Zie Wat mag ik bouwen zonder vergunning?

Bronnen voor de termijnen: Omgevingswet; IPLO (iplo.nl), procedure omgevingsvergunning en BOPA.